Een juridische tango in de Surinaamse politiek – zo zou je de geschiedenis van de Amnestiewet kunnen omschrijven. Van politiek strategisch ballet tot een finale in de rechtbank; het verhaal van amnestie in Suriname is er een van intriges, politiek theater en uiteindelijk gerechtigheid.

Het begon allemaal op 2 april 1980, toen een Amnestiewet in de Surinaamse Staten werd geïntroduceerd als een soort politieke toverformule. President Johan Ferrier strooide met het idee om militairen te behoeden voor vervolging na de Sergeantencoup. Een strategische zet die de militairen als een belediging beschouwden, maar de dans was begonnen.

In 1989 werd de wet hernieuwd, gericht op misdaden tijdens de Binnenlandse Oorlog. Maar, zoals elke goede dans, kende ook deze haar einde. In 2023 verklaarde het Constitutionele Hof de Amnestiewet van 1989 nietig. De dansvloer van gerechtigheid was geopend, en de rechtspraak nam het stokje over.

Toch bleef de politieke choreografie doorgaan. In 2012 dienden parlementariërs een wetsvoorstel in voor amnestie voor de Decembermoorden. Een politiek spel dat de gemoederen hoog deed oplaaien. De timing van de wet, een week voor de auditeur militair zijn strafeis zou formuleren tegen hoofdverdachte Bouterse, veroorzaakte een waar spektakel in De Nationale Assemblée.

Ondanks felle reacties uit de maatschappij en kritiek op vermeende inmenging in lopende zaken, werd de amnestiewet aangenomen in 2012. Een politieke pirouette waarbij termen als ‘staatsvijanden’ vielen, en de president sprak van een “nieuw begin” voor Suriname.

De rechter greep in, de Krijgsraad verklaarde de amnestiewet ongeldig in 2016. Het constitutionele toneelstuk leidde tot politieke gesprekken, verzet, en het uiteindelijke besluit om het proces door te laten gaan. Het Hof van Justitie oordeelde in 2017 dat het hoger beroep ongegrond was, waarmee het doek viel voor politieke ontsnappingen.

Op 20 december 2023 danste de rechtbank naar een climax. Desi Bouterse werd veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf. Een finale die de langdurige saga van amnestie in Suriname afsloot.

In 2021 trok De Nationale Assemblée de amnestiewet van 2012 in, als een laatste buiging op het politieke toneel. De dans van amnestie eindigde, maar het verhaal blijft als een historische choreografie die de Surinaamse geschiedenis heeft gemarkeerd.

Foefjes uithalen met de wet is iets waar bepaalde figuren in Suriname een gewoonte van maken. Vooral nu na het vonnis van 20 jaar gevangenisstraf voor Bouterse.

Helaas iedereen heeft deze “Foefjes-Boefjes” door, die komen allemaal uit een bepaalde partij die snakt naar adem sinds de mokerslag van 20 december.