Auteur: Filia Kramp

Bovenstaande titel is een statement van Ralph WaldoEmerson, een Amerikaanse filosoof. Met dit statement maakt hij ons bewust dat een goed leven – in de betekenis van het welzijn van mensen, hun milieu en hun economie – alleen gebouwd kan worden op gezonde fundamenten.

Aan het eind van de 18de eeuw gingen Europese overheden begrijpen dat een gezonde bevolking voorwaarde was voor welzijn, welvaart en sociale stabiliteit. Ze ontwikkelden integrale welzijnsprogramma’s met als doel betere fysieke leefomstandigheden van hun burgers. Ze maakten arbeids- en gezondheidswetten voor bescherming van gezinnen; en legden infrastructuur aan voor veilig drinkwater en scheiding van afval en uitwerpselen.  

Surinaamse moeders en hun babies

In Zuid-Amerika en de Caribische regio piekt Suriname wanneer het gaat om het overlijden van de moeder rondom de baring en geboorte van het kind. Van de 100.000 levend geboren kinderen, sterft 130 van de moeders rond de baring. Dat is rampzalig in alle opzichten, niet in de laatste plaats voor de pasgeborene die vaak dan ook sterft, maar ook economisch.

De factoren en onderliggende oorzaken van dit maatschappelijk leed zijn divers en variëren van technologie(ziekenhuizen hebben ondermaatse standaarden van moeder en babyzorg) tot en met sociaal-ecomische omstandigheden van moeders: (slechte behuizing, onveilig drinkwater, armoede, ondervoeding, cognitieve onderontwikkeling).

Dit vraagstuk is al decennia bekend bij onze gezondheidszorgautoriteiten en de overheid. Regelmatig wordt (wetenschappelijk) onderzoek verricht en verschijnen rapporten. Zo promoveerde in december 2020 een Surinaamse gynaecologe samen met een Nederlandse collega op dit onderwerp (https://www.umcutrecht.nl/nieuws/oorzaken-moedersterfte-suriname-onderzocht).

In maart 2020 publiceerde de toenmalig directeur van het Ministerie van Volksgezondheid een rapport met de titel‘Rapport ter Bevordering van Verhoogde Verantwoording en Multisectorale Inzet om Moedersterfte in Suriname te Voorkomen’. Een lange titel, maar een praktisch rapport met werkbare definities en – wat belangrijker is voor duurzame verbetering van volksgezondheid – een realistische inkijk in de factoren die onder dit vraagstuk liggen.

Men zou kunnen denken dat bovengenoemd rapport, vanwege zijn realisme én handzaamheid (10 bladzijden), de opmaat zou zijn voor een nationale en duurzame aanpak van het vraagstuk. Nee dus. De regering die in juli 2020 aantrad maakte van moeder en kindzorg en de preventie van moedersterfte, geen beleidsprioriteit. En dat terwijl terugdringen van moedersterfte rond de baring één van de internationale Sociale Ontwikkelingsdoelen (SDG) is! In maart van dit jaar ondertekende Suriname de Joint Statement On Reducing Maternal Morbidity and Mortality. Dit statement heeft tot doel eind 2030 de moedersterfte in de regio te reduceren tot nul. 

Voor ik dit artikel schreef nam ik een kijkje op de webpagina van de Pan American Health Organization (PAHO). De PAHO is een ngo die behalve ondersteuning van nationale overheden bij hun volksgezondheidbeleid, ook data levert om de ontwikkeling van dat beleid en de uitvoering te monitoren. Ook keek ik op de webpagina van het ministerie van Volksgezondheid. Ik trof niets dat me het idee gaf dat op dit gebied er werk in uitvoering is.

Ik las het artikel De Surinaamse vrouw, de motor van de economie – Suriname Post en dacht hoe zo? Uit wat ik weet over de Surinaamse gezondheidszorg (ik ben geen leek), krijg ik niet de indruk dat de Surinaamse overheid dat besef heeft, dat ze het belang van goede gezondheidszorg voor moeder en kind onderkent, dat er wordt gewerkt aan de fundamenten voor een goed leven voor een gezonde economie. Daarom sluit ik af met een statement van PAHO director Carissa F. Etienne: “Voor elke moeder die sterft, is er een familie die lijdt, een gemeenschap die zwakker wordt, een land dat armer wordt”.

Auteur: Filia Kramp