In de zaak Pan Am is het van belang dat u twee interviews die in het publiekelijk domein de ronde doen van groot belang. Het “De President vergist zich” interview van VP Brunswijk alias Bravo en het “Giechel” interview van Minister van Financiën Stanley Raghoebarsingh. Wat verklappen de twee interviews ons?

Het “giechel” interview van Stanley

Allereerst het interview met Stanley Raghoebarsingh op radio ABC (luistert u zelf naar het fragment, bij dit interview toegevoegd). Dit interview spreekt boekdelen en is ook gênant voor Raghoebarsingh en deze regering van grappenmakers omdat het getuigd van gepercipieerde arrogante schofterigheid door vragen en opmerkingen van journalisten giechelend af te willen doen. Stanley heeft het over “mondelinge afspraken”. Opmerkelijk, dat een minister van financiën, die weet wat zijn voorganger Hoefdraad heeft achtergelaten en wat hem uiteindelijk is overkomen, giechelend door het leven gaat. Ik kan niet anders concluderen dan dat de bloeddrukpillen van Stanley ook hallucinerende werkingen hebben en leiden tot giechel kanonnades als een moeilijke dossiers door journalisten ter sprake worden gebracht.

Stanley, zoals je nu wel gemerkt zult hebben, het Pan Am dossier is geen “giechel-dossier” maar een dossier dat ook jou en Potros Santokhi de kop kan kosten en zelfs de regering kan doen vallen, het land in crisis stuurloos achterlatende.

Het moet nu voor iedereen duidelijk zijn; VP Brunswijk is niet alleen een jongen van de Universiteit, hij stopt jullie duidelijk met zijn guerrilla-mindset als kopercentjes in zijn achterzak. Zijn vernuft of politiek te bedrijven en bommetjes van de NDP te pareren is bewezen. Hij geeft de VHP politiek les.

In ieder geval maakt Stanley voor ons allen duidelijk dat Armand Achaibarsingh wijs was door het Pan Am dossier te bestempelen als een “dossier non-grata”, een dossier met een onaangename geur, een dossier dat je niet moet onderschatten en vooral niet moet aanraken. Stanley geeft in het “giechel-interview” bij ABC radio dit allemaal ook aan. Maar waarom wordt de 8 miljoen USD dan toch goedgekeurd ter betaling wanneer VP Brunswijk er niet bij is?

“De President vergist zich” interview van Brunswijk

Dit brengt ons bij het tweede interview die de Surinaamse regeringsgeschiedenis in zal gaan als “De President vergist zich” interview (ook toegevoegd aan dit artikel). Waarin Brunswijk alias Bravo, met groot bravoure, aangeeft tot drie keer toe (dus niet een of twee keer, maar drie keer) het Pan Am dossier met een vies geurtje heeft vermeden om toch te horen dat bij zijn afwezigheid het dossier de derde keer mogelijk bespoten met “VHP air-freshner”, wel heeft geleid tot een goedkeuring van betaling van 8 miljoen USD. En dat zou Potros Santokhi als “Presidento-bigi-mang”, hebben goedgekeurd.

Wel, wel, wel, Surinamers, mi lobi volk, ik geloof Brunswijk alias Bravo. Brunswijk is een man die zo eerlijk is gebleken dat hij de SRD-koers tot tweemaal toe heeft geprobeerd te bewegen met zijn telepathische gaven, een keer omlaag, en recent in hetzelfde “De President vergist zich” interview weer naar 50 (terwijl Potros Santokhi met zijn SRD-koers beweeg gave de overwinningsvlag uithing omdat de SRD-koers door zijn beleid naar 32 was gegaan).

Brunswijk en ABOP gaan vrijuit als de Pan Am zaak uiteindelijk zal blijken een corruptiezaak te zijn en koppen moeten rollen. Stanley Raghoebarsingh hangt terwijl Achaibarsingh hem waarschijnlijk had gewaarschuwd voor het bommetje van de NDP (Stan jereh mi mattie no go prey tof mang, lib a dossier dati), want dat is de Pan Am zaak. Het is een bommetje van de NDP dat in het gezicht van deze regering lijkt te ontploffen. Wie verder hangt is Potros Santokhi. Net als Bouterse met z’n “tralalaa” moment, heeft Chan nu zijn “Pan Am” moment.

De vraag is waarom deze regering en vooral de VHP het zo belangrijk vond om Pan Am 8 miljoen te betalen terwijl het een deal betrof die onder de NDP-regeertermijn is overeengekomen. Waarom wilde de VHP en vooral Chan ondanks het feit dat twee van haar ministers van financië het dossier met een geurtje (de bom van NDP), een lastig dossier vonden, toch kostte wat kost regelen? Dit terwijl Suriname in een crisis zit, de ene bedelronde na de andere bedelronde bij IMF, IDB, andere bilaterale bedelrondes bij allerlei landen opzet, kinderen in het ziekenhuis sterven, de vitale beroepen, politie, militairen, verpleegsters, onderwijzers, allemaal met een schamel salaris de dagelijks de eindjes bij elkaar moeten knopen. Was er zo een haast voor de VHP om het geurende Pan Am dossier af te ronden?

Wat gaat er in de hoofden van deze regeringspersonen om als ze dit soort dwaze beslissingen nemen en een dossier dat door een vorige regering in elkaar is gezet, een regering die je zelf als President op alle pre-2020 verkiezingspodia hebt weggezet als een roversbende, op te pakken en af te wisselen, was dat zo nodig?

Hoeveel stemmen en zetels dacht de President de VHP rijker te maken met het afwikkelen van de Pan Am dossier?

Kan Suriname twee presidenten en twee ministers van financiën berechten?

Het antwoord op deze vragen brengt veel ongewensten consequenties met zich mee. Suriname zou in korte tijd zoveel te verwerken krijgen dat het weliswaar stuurloos kan dobberen op de crisis oceaan zonder adequaat leiderschap. Maar zoals het er nu voorstaat lijkt het eerder alsof Suriname beter af is zonder het huidige type leiders van de afgelopen 48 jaar.  

De manier waarop landen hun rechtssystemen gebruiken om gerechtigheid te handhaven, kan zeer uiteenlopend zijn. Een vergelijking maken tussen Malaysia en Suriname kan ons inzicht geven in hoe landen omgaan met hun verantwoordelijkheid en het berechten van hooggeplaatste functionarissen.

In Malaysia heeft het rechtssysteem getoond dat het zelfs machtige en invloedrijke individuen niet ontziet. In recente jaren zijn prominente figuren, waaronder voormalig premier Najib Razak, geconfronteerd met gerechtelijke vervolging. Najib Razak werd veroordeeld voor corruptie en machtsmisbruik in relatie tot het 1MDB-schandaal, een van de grootste financiële schandalen in recente geschiedenis. Hij kreeg een gevangenisstraf van twaalf jaar en een aanzienlijke boete. Deze zaak en veroordeling stuurden een krachtige boodschap naar de bevolking van Malaysia: niemand staat boven de wet, ongeacht hun status.

Het verschil in rechtshandhaving tussen Malaysia en Suriname kan deels verklaard worden door de politieke en sociale context van beide landen. Malaysia heeft politieke veranderingen doorgemaakt, waarbij de oppositie de verkiezingen won en een meer progressieve en transparante benadering van het rechtssysteem nastreefde. Deze verandering heeft bijgedragen aan de bereidheid om hooggeplaatste functionarissen ter verantwoording te roepen, los van hun status.

Aan de andere kant heeft Suriname te maken gehad met politieke instabiliteit en een complexe erfenis van militaire dictatuur. Dit heeft geleid tot politieke verdeeldheid die de rechtsgang kan beïnvloeden. De ontsnapping van Desi Bouterse kan gezien worden als een symptoom van deze complexiteit, waarbij de grenzen van gerechtigheid en verantwoordelijkheid vervagen.

De vergelijking tussen Malaysia en Suriname op het gebied van rechtshandhaving toont de uitdagingen en implicaties van het berechten van hooggeplaatste functionarissen in het rechtssysteem. Het succes van Malaysia in het berechten van invloedrijke personen laat zien dat rechtvaardigheid mogelijk is, ongeacht iemands positie. Aan de andere kant benadrukt het falen van Suriname om Desi Bouterse verantwoording af te laten leggen, de noodzaak van een sterk en onafhankelijk rechtssysteem dat politieke druk kan weerstaan en iedereen gelijk behandelt voor de wet.

Het is van essentieel belang dat landen leren van elkaars ervaringen en beste praktijken op het gebied van rechtshandhaving. Dit zal helpen bij de ontwikkeling van robuuste, geloofwaardige en eerlijke rechtssystemen die de rechten van individuen beschermen en gerechtigheid waarborgen, ongeacht hun positie of invloed. Alleen door vastberadenheid en de consistente handhaving van de wet kunnen samenlevingen de fundamenten van rechtvaardigheid versterken op een eerlijke en transparante wijze.

Pan Am, hoe gaat het OM en de PG ermee om?

Het OM en de PG van Suriname moeten goed oppassen. Er doet zich binnen korte tijd wederom een vuurproef voor. Voor de eerste is de hele magistratuur gezakt, want Bouterse, de Michael Jackson van de NDP, is gevlogen en dat kan volgens de Hollywood scriptwriters alleen als er een geraffineerde samenspanning was van alle betrokken partijen.

Nu lijkt het erop dat de PG en OM weer slapeloze nachten hebben door de Pan Am zaak en de noeste arbeid van de klokkenluider en niet te vergeten onze held Sampie.

Bij het OM schijnen de whisky flessen uit de bureau lades sneller aangevuld te moeten worden vanwege hoogst-noodzakelijke overconsumptie als gevolg van politiek gelieerde stress die de zaak Pan Am veroorzaakt onder de Om zaakgelastigden.

Als het OM en PG willekeur gaat toepassen in de zaak Pan Am dan zou dit weliswaar kunnen leiden tot complete anarchie in Suriname en is het zoveelste bewijs geleverd dat Suriname betrouwbaarheid van de magistratuur een nul scoort, met alle gevolgen waaronder een signaal naar buitenlandse investeerders dat Suriname is “not fit for business”.

Eerste Bouterse en Hoefdraad, nu Chan en Stanley, Suriname hoe moet het verder met u? Nog even en Suriname wordt de set voor de nieuwste film van Laurel en Hardy, een land dat niemand meer serieus neemt.