Tijdens deze Divali viering verbrand de oude VHP leiding haar oude slechte gewoonten en duivelse gedachten.

De ontduiveling van de Surinaamse politiek start zo bij de VHP maar geldt voor alle Surinaamse politieke partijen. Ik doe een beroep op alle VHP-ers vooral de leiding en degene die zometeen voorzitter willen worden. Wanneer je dit jaar Divali viert denk aan het volgende: als je het werkelijk meent met de partij dan neem je alle 20 punten van New Olifant zonder discussie over, want alleen dan toon je aan dat je geschikt bent

Neem het eerste punt: one member, one vote. VHP was groot voorstander van een landelijke one man one vote. Als je het landelijk wilde, waarom niet in je eigen partij? Komt het niet goed uit als de VHP leden allemaal massaal met hun eigen stem de nieuwe voorzitter kiezen? Of ga je dan niet meer kunne sjoemelen?

Zonder de 20 punten van de New olifant, krijg je dezelfde oude rommel weer in een andere tas

Als de huidige leiding van de VHP het meent men de partij, als zij denkt te weten wat goed is voor de toekomst van de partij, waarom is zij dan zo bang om de 20 punten van die de New Olifant beweging voorstelt, meteen over te nemen? Als je het meent met de aanhang van de VHP dan wil je toch het beste van de partij als toekomstige voorzitter? Dan zou de de 20 punten van de New Olifant meteen moeten overnemen. Maar dat doen ze niet, wat hun geaardheid is des duivels, zich voordoen als een engel, maar eigenlijk duivelse plannen willen uitvoeren. En hiermee zijn alle huidige actoren binnen de VHP onthuld. Ze willen geen partij die gedragen wordt door de brede aanhang, ze willen geen Brontji djari, ze willen weer aan de macht komen om vriendjes en familie te plaatsen.

En hiermee veranderd er niets. Als ze het werkelijk menen dan nemen ze de 20 punten van de New Olifant zonder discussie over, want het zijn DE punten die de partij gaan verstevigen en het voorbeeld geven aan heel Suriname hoe modernisering leidt tot  bestrijding van de corruptie bij de wortel.

De 20 punten die de hele Surinaamse politiek kan zuiveren, ontduivelen

New Olifant, de beweging die de VHP gemoderniseerd wil zien, ready voor de volgende eeuw, wind er geen doekjes om. Met de 20 hervormingspunten voor de VHP geeft zij aan wat er mis is bij de VHP en alle andere politieke partijen in Suriname. Het zijn precies de punten waar het “Kinki systeem”  mee begint. En zo gelden de 20 punten van de New Olifant eigenlijk voor iedere politieke partij in Suriname. De ontduiveling van de Surinaamse politiek start zo bij de VHP maar geldt voor alle Surinaamse politieke partijen.

Suriname heeft een merkwaardig politiek probleem. Iedere verkiezing horen we dezelfde beloftes: vernieuwing, transparantie, democratie, bestrijding van corruptie en een betere toekomst voor het land. Politieke leiders trekken het land in, geven toespraken, beloven verandering en vragen de kiezer om vertrouwen. Maar zodra de verkiezingen voorbij zijn, lijkt er weinig te veranderen aan de manier waarop de politieke macht werkelijk wordt verdeeld. Dezelfde structuren blijven bestaan, dezelfde politieke netwerken houden de touwtjes in handen en de gewone partijleden mogen vooral applaudisseren wanneer de leiding dat nodig vindt.

Daarom zijn de twintig hervormingspunten van New Olifant meer dan een intern hervormingsprogramma voor de VHP. Natuurlijk zijn ze op dit moment gericht op de VHP, want de voorzittersverkiezing staat voor de deur en juist nu moet de partij laten zien of zij werkelijk bereid is zichzelf te vernieuwen. Maar wie deze twintig punten goed leest, ziet dat ze ook de tekortkomingen blootleggen van vrijwel iedere politieke partij in Suriname. Het gaat om een structureel probleem in onze politieke cultuur.

De macht is niet van de leden, maar van de politieke machthebbers

Neem het eerste punt: one member, one vote. VHP was groot voorstander van een landelijke one man one vote. Als je het landelijk wilde, waarom niet in je eigen partij? Komt het niet goed uit als de VHP leden allemaal massaal met hun eigen stem de nieuwe voorzitter kiezen? Of ga je dan niet meer kunne sjoemelen?

Waarom zou een partijlid niet dezelfde democratische invloed mogen hebben als een ander lid? Waarom moeten belangrijke beslissingen achter gesloten deuren worden genomen door een beperkt aantal mensen? Een politieke partij is geen privébedrijf van haar voorzitter, geen familieonderneming en zeker geen persoonlijk bezit van een kleine groep bestuurders.

Daarom pleit New Olifant ook voor een duo-voorzitterschap, een evenredige vertegenwoordiging van de districten en een structurele stem voor de districten binnen het dagelijks bestuur. Het gaat om het doorbreken van machtsconcentratie. Niet één persoon of één politieke familie moet de koers kunnen bepalen, maar een organisatie waarin verschillende groepen daadwerkelijk invloed hebben.

Referenda over belangrijke statutaire veranderingen, een democratische selectie van de presidentskandidaat en een herkenbare partijleider met een gezamenlijk verantwoordelijk bestuur horen daar eveneens bij. Wie namens een partij het land wil besturen, moet eerst binnen zijn eigen partij laten zien dat democratie geen verkiezingsslogan is.

Van vriendjespolitiek naar kwaliteit en verantwoordelijkheid

Een ander groot probleem binnen de Surinaamse politiek is de manier waarop functies worden verdeeld. Te vaak lijkt politieke loyaliteit belangrijker dan deskundigheid, ervaring en integriteit. Wie de juiste mensen kent, komt verder. Wie kritiek levert, loopt het risico buitenspel te worden gezet.

De VHP Academy, open sollicitaties voor bestuurs- en adviesfuncties en de eis van minimaal 50 procent vrouwen in het hoofdbestuur en congresbestuur zijn daarom geen vrijblijvende ideeën. Ze moeten bijdragen aan een politieke organisatie waarin talent, kennis en maatschappelijke vertegenwoordiging zwaarder wegen dan persoonlijke relaties.

Ook de formele adviesrol voor VHP Nederland en de diaspora is belangrijk. Suriname kan het zich niet veroorloven om de kennis, ervaring en internationale netwerken van zijn diaspora alleen te gebruiken wanneer dat politiek of electoraal goed uitkomt. Een moderne partij moet haar achterban serieus nemen, waar die mensen zich ook bevinden.

Corruptie bestrijd je niet met toespraken, maar met systemen

Hier komen we bij misschien wel het belangrijkste onderdeel van de twintig punten: integriteit, financiële transparantie en controle.

Een onafhankelijke integriteitscommissie, openbaar inzicht in de partijfinanciën, een bindende gedragscode, bescherming van klokkenluiders en periodieke prestatiebeoordelingen zijn noodzakelijk om machtsmisbruik tegen te gaan. Want corruptie ontstaat niet alleen doordat iemand geld aanneemt. Corruptie kan ook groeien in organisaties waar niemand vragen stelt, waar financiële verantwoording ontbreekt, waar benoemingen niet transparant zijn en waar politieke loyaliteit bescherming biedt tegen kritiek.

Dat is precies waarom de Surinaamse politiek van beneden naar boven en van links naar rechts zo kwetsbaar is voor corruptie en patronage. Het probleem zit niet uitsluitend bij één partij, één regering of één politieke leider. Het zit ook in systemen die macht onvoldoende controleren en waarin persoonlijke netwerken soms belangrijker zijn dan publieke verantwoordelijkheid.

Een onafhankelijk kennis- en beleidsinstituut, een digitaal ledenplatform, bescherming van intern debat en minderheidsrechten, een openbaar hervormingsprogramma met meetbare resultaten en een onafhankelijke hervormingscommissie moeten die cultuur helpen veranderen. Het zijn instrumenten om ervoor te zorgen dat hervorming niet bij mooie woorden blijft steken.

Niet twintig mooie beloftes, maar een andere verdeling van macht

Laat niemand denken dat deze twintig punten uitsluitend bedoeld zijn om de VHP te bekritiseren of om een andere voorzitter naar voren te schuiven. De voorzittersverkiezing is de aanleiding, maar de ambitie is veel groter. Dezelfde vragen moeten worden gesteld aan de NDP, NPS, ABOP, PL, BEP en iedere andere politieke organisatie in Suriname.

Hoe worden leiders gekozen? Wie controleert de financiën? Hoeveel invloed hebben gewone leden? Hoe worden functies verdeeld? Welke bescherming krijgt iemand die misstanden aan de kaak stelt? En wie rekent een partijbestuur af wanneer het zijn beloften niet nakomt?

Als politieke partijen deze vragen niet kunnen beantwoorden, moeten ze niet verbaasd zijn wanneer burgers het vertrouwen in de politiek verliezen.

Suriname heeft geen behoefte aan een nieuwe generatie politici die dezelfde oude politieke spelletjes speelt. We hebben behoefte aan een nieuw politiek systeem waarin de kiezer daadwerkelijk de baas is. Een systeem waarin leiders verantwoording afleggen, waarin partijleden invloed hebben en waarin politieke functies geen levenslange privileges worden.

Meer macht bij de kiezer, minder macht bij een handjevol politieke dinosaurussen. Dat is de essentie van de hervorming die nodig is.

Het is nu de tijd

De twintig punten van New Olifant zijn dus niet alleen een voorstel voor een vernieuwde VHP. Ze vormen een uitnodiging aan de gehele Surinaamse politiek om eindelijk volwassen te worden. Want zolang partijen intern niet democratisch functioneren, is het moeilijk om van hen te verwachten dat ze het land democratisch, transparant en integer besturen. De vraag is niet of Suriname genoeg politieke leiders heeft. De vraag is waarom zoveel macht nog steeds bij zo weinig mensen terechtkomt.

Een land behoort niet toe aan zijn politieke leiders. Een politieke partij behoort niet toe aan haar voorzitter. En de toekomst van Suriname mag niet afhankelijk zijn van de goede wil van een handjevol mensen die elkaar al tientallen jaren de macht toespelen. Het is nu de tijd om de macht terug te geven aan degenen aan wie zij toebehoort: de leden en uiteindelijk de kiezer.

Start op deze Divali door je duivelse plannen aan de kant te zetten. Laat het licht je oude corrupte gedachten en plannen verbranden. Neem de 20 punten over en toon je zuiverheid aan. Alleen dan mag je de nieuwe voorzitter van de VHP worden.

Dr. Ashwin Ramcharan RO